15. rocznica śmierci zmarłego w Paryżu irlandzkiego dramaturga, prozaika i eseisty Samuela Becketta, laureata Nagrody Nobla z 1969 roku, autora m.in. "Czekając na Godota"

Strona "Literacka Nagroda Nobla" ma już 4 lata. Dziękuję wszystkim za odwiedziny i uwagi przysyłane e-mailami. Wkrótce zaproszę Was do księgarni internetowej,w której nie tylko książki laureatów Nagrody Nobla.

87. rocznica urodzin Heinricha Bölla, niemieckiego prozaika z Kolonii, laureata Nagrody Nobla z 1972 roku. Otrzymał ją za "twórczość, w której szeroki ogląd rzeczywistości łączy się z wielką sztuką tworzenia charakterów, twórczość, która stała się ważnym wkładem w odrodzenie niemieckiej literatury".

36 lat temu w Nowym Jorku zmarł amerykański powieściopisarz John Steinbeck, laureat Nagrody Nobla z 1962 roku. Otrzymał ją za "realistyczny i poetycki dar, połączony z subtelnym humorem i ostrym widzeniem spraw socjalnych". Według jednego z członków jury, Andersa Osterlinga "pisarz zawsze sympatyzuje z gnębionymi, nieudacznikami i cierpiącymi; przeciwstawia proste radości życia okrutnej i cynicznej żądzy pieniądza".

20. rocznica śmierci Vicente Aleixandre'a, hiszpańskiego poety, który otrzymał Nagrodę Nobla w 1977 roku za "wybijającą się twórczość poetycką, która odzwierciedla sytuację człowieka w kosmosie i we współczesnym społeczeństwie i stanowi świadectwo odrodzenia hiszpańskiej poezji w okresie międzywojennym".

84. urodziny obchodzi Aleksander Sołżenicyn, rosyjski prozaik, autor m.in. "Archipelagu GUŁag", laureat Nagrody Nobla z 1970 roku. Otrzymał ją za "siłę moralną, zaczerpniętą z tradycji wielkiej literatury rosyjskiej".

10. grudnia 1936 roku w Rzymie zmarł Luigi Pirandello, dramaturg, powieściopisarz i nowelista włoski, laureat Nagrody Nobla z 1934 roku. Nagrodę otrzymał za "twórczą śmiałość i wynalazczość w odrodzeniu sztuki dramaturgicznej i scenicznej".



113. rocznica urodzin laureatki Nagrody Nobla z Berlina, Nelly Sachs, niemieckiej poetki, która została uhonorowana Nagrodą Nobla w 1966 roku. Otrzymała ją za "wybitne utwory liryczne i dramatyczne, analizujące los narodu żydowskiego".



Nelly Sachs jest autorką poniższego wiersza:

***

Taki samotny jest człowiek
szuka na wschodzie
gdzie melancholia w twarzy zmierzchu się pojawia

Wschód jest czerwony od piania kogutów

Wysłuchaj mnie -

W pasji lwiej
w chłoszczącej błyskawicy równika
przeminąć

Wysłuchaj mnie -

Z dziecięcymi twarzami cherubinów zwiędnąć
wieczorem

Wysłuchaj mnie -

Na błękitnej północy róźy wiatrów
czuwając pod noc
pąk śmierci już na powiekach

tak dalej do źródła -

(tłum. Leopold Lewin)

172. rocznica urodzin Björnstjerne Björnsona, norweskiego powieściopisarza, dramaturga, poety, publicysty i polityka. Björnson Nagrodę Nobla otrzymał w 1903 roku za "szlachetnie podniosłą i różnorodną poezję, która zawsze wyróżniała się świeżością natchnienia i rzadko spotykaną czystością ducha", a także za "talent epicki i dramatyczny".

79. rocznica śmierci Władysława Reymonta, polskiego powieściopisarza i nowelisty, laureata Nagrody Nobla z 1924 roku. Reymont otrzymał nagrodę za wybitny epos narodowy, powieść "Chłopi".

187 lat temu urodził się drugi (chronologicznie) laureat literackiej Nagrody Nobla (z 1902 roku), Theodor Mommsen. Ten niemiecki historyk, poeta i prawnik został uznany za "jednego z największych pisarzy historycznych", jak głosiło uzasadnienie nagrody.



30 listopada 1874 roku w Woodstock (hrabstwo Oxford) urodził się Winston Churchill, angielski polityk, pisarz, biograf, historyk, publicysta i mówca. W 1953 roku premier - wtedy juz były - Wielkiej Brytanii otrzymał literacką Nagrodę Nobla za "wielkie mistrzostwo utworów o charakterze historycznym i biograficznym, a także błyskotliwą sztukę oratorską, z pomocą której bronił najwyższych ludzkich wartości". Przez członków jury porównany został do Cezara i Cycerona w jednej osobie.

51 lat temu, 27 listopada 1953 w Bostonie zmarł Eugene Gladstone O'Neill, amerykański dramaturg, laureat Nagrody Nobla z 1936 roku. Otrzymał ją za "prawdziwość i głębię utworów dramatycznych, traktujących w nowy sposób gatunek tragedii".

54. rocznica śmierci zmarłego w Kopenhadze Johannesa Jensena, laureata Nagrody Nobla z 1944 roku. Ten duński prozaik i poeta otrzymał nagrodę za "rzadko spotykaną siłę i bogactwo poetyckiej wyobraźni połączone z duchowym umiłowaniem nauki i odrębnością stylu twórczego".

135 lat temu w Paryżu urodził się André Gide, francuski prozaik, laureat Nagrody Nobla z 1947 roku. Otrzymał ją za "głębokie i znakomite artystycznie utwory, w których ludzkie problemy przedstawione są z nieustraszonym umiłowaniem prawdy i głęboką przenikliwością psychologiczną".

146 lat temu, w 1858 roku, urodziła się szwedzka powieściopisarka i nowelistka Selma Lagerlöf, autorka m.in. "Cudownej podróży", laureatka nagrody Nobla z 1909 roku. Otrzymała ją "w hołdzie wielkiemu idealizmowi, błyskotliwej wyobraźni i duchowej przenikliwości, które wyróżniają jej utwory". Członek jury Klaus Annerstedt zauważył, iż łączy ona w swej twórczości "czystość i prostotę języka, piękno stylu i bogactwo wyobraźni z siłą etyczną i głębią uczuć religijnych".



81-te urodziny Nadine Gordimer, powieściopisarki z południowej Afryki, noblistki z 1991 roku. Otrzymała Nagrodę Nobla jako ta, która "przez swą wspaniałą epikę stała sie wielkim dobrodziejstwem dla ludzkości".

16-go listopada 1922 we wsi Azinhaga k. Lizbony urodził się José Saramago, portugalski powieściopisarz, laureat Nagrody Nobla z 1998 roku. Otrzymał ją za dzieło, które "przypowieściami, podtrzymywanymi przez wyobraźnię, współczucie i ironię, stale umożliwia nam pojmowanie iluzorycznej rzeczywistości".

15-go listopada 1916 w Vevey (Szwajcaria) zmarł pierwszy polski noblista w dziedzinie literatury, Henryk Sienkiewicz, powieściopisarz i publicysta. W uzasadnieniu przyznania nagrody napisano, że otrzymał ją za "wybitne osiągnięcia w dziedzinie eposu" i - jak podkreślił jeden z jurorów - "rzadko spotykany geniusz, który wcielił w siebie ducha narodu".



142 lata temu w Szczawnie urodził się Gerhart Hauptmann, laureat Nagrody Nobla z 1912 roku. Ten niemiecki dramaturg, prozaik i poeta otrzymał ją "przede wszystkim w uznaniu jego płodnej, różnorodnej i wybitnej działalności w dziedzinie sztuki dramatycznej".

8 listopada 1953 w Paryżu zmarł rosyjski poeta i nowelista Iwan Bunin, laureat Nagrody Nobla z 1933 roku. Otrzymał ją za "surowe mistrzostwo, z którym rozwija on tradycje klasycznej literatury rosyjskiej". Wiersze Iwana Bunina do poczytania tutaj

91 lat temu w algierskiej Mondovii urodził się Albert Camus, francuski prozaik i dramaturg, laureat Nagrody Nobla z 1957 roku. Otrzymał ją za "ogromny wkład w literaturę, ukazującą znaczenie ludzkiego sumienia". Napisał m.in. "Obcego". Interesującą stronę o Albercie Camus (z mnóstwem cytatów) znajdziecie tutaj

Dzisiaj dwie rocznice:
54 lata temu zmarł wybitny irlandzki dramaturg i prozaik George Bernard Shaw, laureat Nagrody Nobla z 1925 roku. Otrzymał ją za "twórczość naznaczoną idealizmem i humanizmem, za przenikliwą satyrę, która często łączy się z wyjątkowym pięknem poetyckim".



93 lata temu w Heraklionie na Krecie urodził się Odyseas Elitis, grecki poeta, laureat Nagrody Nobla z 1979 roku. Otrzymał ją za "twórczość poetycką, która w nurcie greckiej tradycji z odczuwalną siłą i intelektualną precyzją maluje walkę człowieka o wolność i niezależność"

101 lat temu lat temu zmarł Theodor Mommsen, niemiecki historyk, poeta i prawnik, laureat Nagrody Nobla z 1902 roku. Otrzymał ją jako "jeden z największych pisarzy historycznych".

134. rocznica urodzin rosyjskiego poety i nowelisty Iwana Bunina, laureata Nagrody Nobla z 1933 roku. Otrzymał ją za "surowe mistrzostwo, z którym rozwija on tradycje klasycznej literatury rosyjskiej".



Oto fragment wiersza laureata:

***

Czarę ciemnego wina podała mi smutku bogini.
Z wolna wypiwszy wino, śmiertelnej uległem niemocy.
I rzekła obojętnie z nieczułym uśmiechem bogini:
"Słodki jest jad mój upojny. To łzy z mogiły miłości".

105. rocznica urodzin gwatemalskiego pisarza i poety Miguela Asturiasa, laureata Nagrody Nobla w 1967 roku. Otrzymał ją za "wybitne osiągnięcia twórcze, u podłoża których leży zainteresowanie obyczajami i tradycją Indian Ameryki Łacińskiej".

145. rocznica urodzin Henri Bergsona, francuskiego filozofa, który otrzymał Nagrodę Nobla w 1927 roku jako "znak uznania dla jego jaskrawych i podtrzymujących wiarę w życie idei, a także dla wyjątkowego mistrzostwa, z jakim te idee były wcielane".

Eugene Gladstone O'Neill, amerykański dramaturg, laureat Nagrody Nobla z 1936 roku, przyszedł na świat 16 października 1888 w Nowym Jorku. Jury doceniło go za "prawdziwość i głębię utworów dramatycznych, traktujących w nowy sposób gatunek tragedii".

77. urodziny słynnego niemieckiego prozaika, poety i dramaturga Güntera Grassa, laureata Nagrody Nobla z 1999 roku. Otrzymał ją jako ten, którego "swawolne czarne bajeczki portretują zapomnianą twarz historii". Najsłynniejszą powieścią Grassa jest "Blaszany bębenek". Można ją kupić klikając w okładkę ksiązki poniżej:

80. rocznica śmierci Anatole'a France'a, francuskiego powieściopisarza i krytyka, laureata Nagrody Nobla z 1921 roku. Otrzymał ją za "błyskotliwe osiągnięcia literackie wyróżniające się wykwintnością stylu, głębokim humanizmem i prawdziwie galijskim temperamentem". Członek jury Erik Karfeldt nazwał go "ostatnim wielkim klasykiem naszych czasów", a być może nawet "ostatnim Europejczykiem".



108 lat temu w Genui urodził się włoski poeta Eugenio Montale, laureat Nagrody Nobla z 1975 roku. Otrzymał ją za "znaczące osiągnięcia w poezji, która odznaczała się przenikliwością oraz wyrażaniem zupełnie pozbawionych iluzji poglądów na życie".

85 lata temu zmarł duński powieściopisarz i dramaturg, laureat Nagrody Nobla z 1917 roku, Karl Gjellerup. Otrzymał ją za "różnorodną twórczość poetycką i wzniosłe ideały".



119. rocznica urodzin francuskiego powieściopisarza, poety i dramaturga François Mauriaca, laureata Nagrody Nobla z 1952 roku. Otrzymał ją za "głęboką przejrzystość duchową i siłę artystyczną, którą ukazuje w swoich powieściach dramat ludzkiego życia".

91. rocznica urodzin Claude'a Simona, francuskiego prozaika, laureata Nagrody Nobla z 1985 roku. Otrzymał ją za "połączenie w swej twórczości porządków: poetyckiego i malarskiego", a także za "głębokie zrozumienie roli czasów w przedstawieniu człowieka".

112. rocznica urodzin jugosłowiańskiego powieściopisarza, nowelisty i poety Ivo Andrić. Otrzymał ją za "siłę daru epickiego, pozwalającą w całej pełni odsłonić ludzkie losy i problemy związane z histońą jego kraju". Członek Akademii Szwedzkiej, Anders Austerling stwierdził, że Andrić dla zrozumienia najbardziej skomplikowanych problemów filozoficznych wykorzystuje ludowe legendy bośniackie.

Przed chwilą ze Sztokholmu przyszła informacja o przyznaniu literackiej Nagrody Nobla a.d. 2004.
Otrzymała ją Elfriede Jelinek z Austrii, znana u nas z zekranizowanej w 2001 roku powieści "Pianistka". Urodzona w Styrii (Austria) w 1946 roku, jest żarliwą intelektualistką, sławnym dramaturgiem i popularną pisarką. Należy do szkoły wielkich polemistów i mizantropów, takich jak Karl Kraus czy Thomas Bernhard.
Poza "The Piano Teacher" opublikowała we Francji trzy inne powieści ("Les Exclus", "Lust", "Les Amantes"), co potwierdziło jej pozycję jako jednej z głównych pisarek jej generacji.